--> xem tiếp phần 2

Ở Mỹ, các nhà đạo diễn thảng hoặc mới được trọng vọng, ngay cả khi đã được ai đó xin chữ ký, nhưng thực ra không ai yêu mến họ cả. Người ta có thể ngưỡng mộ hay ghen tị với James Cameron, Steven Spielberg, Francis Ford Coppola hay Martin Scorsese, và một nhóm nhỏ hơn đáng kể khách quen của các rạp phim mong chờ tác phẩm tiếp theo của Woody Allen, song chẳng ai đồng cảm với họ. Ấy là điều khiến sự nghiệp của Clint Eastwood đặc biệt như thế.

Bởi ông xuất phát là một diễn viên, và rất nhanh chóng trở thành một diễn viên được người xem đủ mọi lứa tuổi hết sức ngưỡng mộ, sự ngưỡng mộ mà họ đã dành cho Jimmy Cagney, Cary Grant và cả Hepburns, Eastwood hưởng lợi lâu dài từ mối quan hệ cá nhân với nhân dân Mỹ mà không đạo diễn đương thời nào khác có thể mơ tới. (Chỉ có Alfred Hitchcock, người bước vào phòng khách mọi nhà mỗi tuần một lần để đọc lời tựa kỳ dị, vô hồn của loạt chương trình truyền hình rùng rợn của ông, có được kiểu quan hệ thân mật, tiếp diễn tới bây giờ với người Mỹ. Nhưng các chàng trai nhỏ không muốn lớn lên nom giống ông đạo diễn ục ịch. Và rất ít phụ nữ sẽ yêu cầu Hitchcock chơi bản “Misty” cho họ.)

Mối quan hệ thân thiết của Eastwood với đồng bào mình là thứ mà cả Michael Jordan, Joe DiMaggio, Marilyn Monroe và Baba Ruth từng có. Ở một nét nào đó, ông giống Elvis Presley, băng tới một vùng đất ở bên kia sự quở trách, nơi không một vết nhơ nào chạm tới được hồ sơ cá nhân của Eastwood, bất kể ông đã thực hiện bao nhiêu bộ phim cùng Sondra Locke. Chẳng sao cả khi bạn không thích bộ phim này hay phim kia của Eastwood – Pink Cadillac, Tightrope, The Gauntlet – miễn sao không phải là bạn ghét chính bản thân ông ấy. Ngay cả những phụ nữ không thích Eastwood cũng muốn người đàn ông của mình giống ông. Người Mỹ có thể bỏ qua khi bạn là người cộng sản hay vô thần. Nhưng họ sẽ không bao giờ tha thứ cho bạn nếu bạn nói rằng bạn không thích Clint Eastwood.

Tháng 5/2010, Eastwood sẽ bước sang tuổi 80. Ông đã thực hiện trên 50 bộ phim với vai trò đạo diễn hay diễn viên. Là nhân vật quen thuộc trong đời sống Mỹ từ năm 1959, khi ông dùng sức lôi cuốn của mình để bước vào lòng đảng Cộng hòa bằng vai diễn chàng cao bồi đáng yêu Rowdy Yates trong phim truyền hình Rawhide. Rất giống Robert Redford, một nam diễn viên có vị thế như thánh sống tại Mỹ, sự nghiệp điện ảnh của Eastwood không khởi sắc cho tới khi ông ở giữa độ tuổi ba mươi. Tuy nhiên, sau các bản giao hưởng tuyệt vời A Fistful of Dollars, For a Few Dollars More, và The Good, the Bad and the Ugly, những bộ phim phá vỡ lối mòn của thể loại phim miền Tây, ông đã thuộc về đẳng cấp ấy mãi mãi.

Trong phạm vi những phim miền Tây đáng chú ý, chỉ có hai cao bồi đáng đề cập tới, đó là: John Wayne và Clint Eastwood. Wayne là mẫu hoàng tử cổ điển của miền cao nguyên, người hùng mũ trắng. (Duy có trong The Searchers, ông lệch hướng khỏi vai diễn này). Eastwood luôn vào vai một tay súng lão luyện với bí mật nào đó trong quá khứ của mình. Đó là kiểu vai nam chính mà những người trưởng thành trong thập niên 1960 ưa thích – Jack Nicholson trong Chinatown, Five Easy Pieces, One Flew Over the Cuckoo’s Nest, Dustin Hoffman trong The Graduate and Little Big Man, tất cả các phim của De Niro và Al Pacino. Con người trong thời đại đó vẫn muốn những người hùng. Tuy nhiên họ không thích những người đơn thuần như Wayne và Gary Cooper nữa. Họ thích những người hùng hơi dễ kích động, với chút quá khứ. The Man with No Name là sự phù hợp hoàn hảo.

Giống như John Wayne, Eastwood là một diễn viên đầy sức hút, bị đánh giá hơi thấp kiểu không phải sinh ra để vào vai Lear. Ông không cùng thứ hạng với Nicholson, Hoffmans, Hackmans và Freemans, càng không thể sánh với Washingtons và Day-Lewises, nhưng ông vượt xa những người cùng thời như Harrison Ford. Và không ai khác từng có một sự nghiệp như ông: The Good, the Bad and the Ugly, Hang 'Em High, Play Misty for Me, High Plains Drifter, Dirty Harry, The Outlaw Josey Wales, Pale Rider, Bird, Unforgiven, White Hunter, Black Heart, In the Line of Fire, The Bridges of Madison County, Million Dollar Baby, Gran Torino, Mystic River. Đó là chưa kể đến những phim ít thành công bằng, nhưng không phải không thú vị, như Flags of Our Fathers, Letters from Iwo Jima, Bronco Billy, The Gauntlet, The Changeling, Invictus, Honkytonk Man và A World Apart. Và các tác phẩm thực kỳ dị như Paint Your Wagon, The Beguiled và Every Which Way But Loose.

Coppola, Scorsese và Spielberg, đều là những huyền thoại, thực hiện các bộ phim xuất sắc hơn, các tác phẩm mẫu mực, nhưng không ai trong số họ là diễn viên. Nicholson từng có ảnh hưởng lớn tới tinh thần người Mỹ từ sau Easy Rider năm 1969, song những nỗ lực của ông trong lĩnh vực đạo diễn không gặt hái thành công rực rỡ – và ông cũng không được người dân Trung Mỹ thực sự yêu mến như Eastwood. Ông quá bí ẩn, quá lạ lùng, và quá “Los Angeles”. Eastwood chưa bao giờ bị chê trách vì lý do đó.

Redford, De Niro, Marlon Brando và Barbra Streisand, v.v... cũng từng được đánh giá là thành công với vai trò đạo diễn, song không phải ở tầm cỡ của Eastwood, người đã đạo diễn 30 bộ phim, và được cho là một đạo diễn nghiêm túc, dành trọn thời gian theo cách mà bốn đạo diễn trên không có được. Tất nhiên là có Orson Welles, một nam diễn viên tuyệt vời, đồng thời là một đạo diễn tài giỏi. Tuy nhiên sự nghiệp của ông kết thúc sớm và, lúc cuối đời, người đàn ông ục ịch hết thời đang thực hiện các đoạn quảng cáo tự nhại lại chính mình cho các nhà máy rượu vang loại vừa ở California và xuất hiện trong các bộ phim điện ảnh nhỏ của Pia Zadora. Sự trượt dốc của ông là sự kiện đáng buồn nhất trong lịch sử điện ảnh Hoa Kỳ. Mel Gibson, De Niro và Orson Welles từng được đánh giá là thành công với vai trò đạo diễn, song không phải ở tầm cỡ của Eastwood.

Mối đe dọa tương đương, sự đối chiếu rõ ràng nhất là với Mel Gibson, một đạo diễn tiếng tăm, cực kỳ thành công, đồng thời cũng là một diễn viên cực kỳ tài năng. Tuy nhiên Gibson không “năng suất” như Eastwood, cũng không có phong cách riêng và biến hóa như Eastwood. Và, dù sinh ra trên đất Mỹ song Gibson là người Australia chứ không phải người Mỹ. Vả lại, sau bộ phim rất được ưa chuộng và quan tâm The Passion Of the Christ và tràng đả kích túy lúy, mang tư tưởng bài Do Thái về những cảnh sát Malibu đó, liệu có bao giờ Gibson lại được cho là “đáng mến”. Rốt cuộc, không có nam diễn viên kiêm đạo diễn nào – không phải Beatty, Costner, Lee hay cả Woody Allen – từng có một sự nghiệp như Eastwood. Giống như Man With no Name, ông đứng đơn độc.

Theo dienanh.net